+ نقدي بر اوّلين نمايشگاه فرهنگي هنري بانوان استان قم

هفتة گذشته، اوّلين جشنوارة هنري فرهنگي بانوان استان قم در محلّ نمايشگاههاي استان برگزار شد. اين نمايشگاه قدم خوبي براي نشان دادن توانايي هاي بانوان استان، و همچنين ميزان فعّاليت مراکز مربوط به بانوان در استان بود. همان طور که بازديد کنندگان از اين نمايشگاه ملاحظه کردند، خواهران در قسمتهاي مختلف هنري فرهنگي قابليتهاي قابل قبولي را کسب کرده بودند. با ديدن اوّلية نمايشگاه اين را به خوبي مي شد فهميد. بخصوص حضور پر رنگ مراکز مذهبي با فعاليتهاي گسترده چشم نوازي مي کرد؛ چه مراکزي که به بحث فرهنگ مي پرداختند، مثل جامعه الزهراء، هيأتهاي مختلف، آموزش و پرورش، دانشگاهها، دفترهاي فرهنگي مثل دفتر وبلاگ نويسي ديني، و... و چه مراکزي که به نحوي هنر را در خدمت دين گذاشته بودند، مثل واحدهايي که به طراحي لباس ايراني اسلامي مي پرداختند. اين مطلب حتّي در مراکزي که براي امور مذهبي هم تعريف نشده بودند کم و بيش ديده مي شد، که خود نشان از غلبة فرهنگ مذهبي در استان قم دارد.

   در کنار اين محسّنات، نکاتي منفي هم به چشم مي خورد که ذکر آنها براي تکميل کار در نمايشگاههاي بعدي خالي از لطف نيست. از جمله اينکه برخي غرفه ها اصلا گوياي فعاليت بانوان مراکز خود نبودند و تنها امتيازشان حضور يک مسؤول خانم از طرف مرکزشان بود. و جالب اينکه در تشريح فعاليتهاي خود اصلا اسمي از فعاليتهاي خانمها يا واحد خواهران آورده نمي شد و بروشورهايي که داده مي شد فقط و فقط گوياي فعاليت خود آن مراکز بود نه حضور خانمها در آن مراکز. همين اشکال در اندازه اي کوچکتر در مراکزي ديگر به چشم مي خورد که خانمها در آنها داراي فعاليت هويت دار يا قابل توجهي نبودند و تنها امتيازشان فعاليتي مشابه و هم اندازه با آقايان بود. به گونه اي که اگر قرار بود نمايشگاهي از اين مراکز گذاشته شود قسمتي به نام خواهران به عنوان يک واحد مستقل و جدا از برادران تعريف نمي شد. البته اين را بايد پذيرفت که غرفة اين صنف مراکز دست کم گوياي حضور خواهران در کنار برادران در فعاليتهاي تعريف شدة آنها بود.

  اشکال ديگري که به کلّيّت اين نمايشگاه يا جشنواره وارد است تبيين نکردن ماهيت زن مسلمان در جامعه و همچنين تکرار تفکّر غلط رايج در جامعه نسبت به قشر بانوان بود. آن چه در نزد عوام اهمّيّت دارد، اين است که حضور خانمها محسوس باشد و دم از فعّاليّت بانوان و رقابت آنها با آقايان زده شود؛ و يا به جلو افتادن بانوان از آقايان باليده شود. در صورتي که اين غلط است. بايد قبلا تعريف شده باشد که حضور بانوان در چه قسمتها و فعاليتهايي از اجتماع، مثبت و داراي ارزش است و در چه جاهايي منفي است. متأسّفانه اين دسته بندي زير بنايي در بسياري از نمايشگاههاي مربوط به بانوان در کشور ما مغفول مانده و هر جا خانمي فعال بوده مورد ستايش قرار گرفته، و نسبتهاي اجتماعي در آن لحاظ نشده است. اينکه اگر خانمها در فلان فعّاليت فرهنگي يا هنري يا اجتماعي حضور يابند اين به نفع نظام اسلامي و جامعة اسلام مدار است يا خير؟ و آيا اصلا حضور بانوان در آنجا ضرورتي دارد يا بايد آنها را به سمت فعاليتهاي ضروري تر سوق داد. البته جاي اين بحث در محافل علمي کشور است و از متصدّيان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي هم انتظار مي رود با صاحب نظران در اين زمينه مشورت کنند و خود را به اين سلاح علمي مجهّز نمايند. نکته اي که نبايد فراموش شود اين است که اسلامي بودن غير از رعايت ظواهر اسلامي است. شايد اين نمايشگاه نسبت به نمايشگاههاي مشابه در ديگر استانها يا نمايشگاههايي با متصديان ديگر، در حفظ ظواهر اسلامي بسيار جلوتر باشد؛ ولي اين به معني اسلامي بودن آن نيست. فقط دالّ بر مسلمان و معتقد بودن شرکت کنندگان در آن است.

   اشکال ديگر اين نمايشگاه، اطّلاع رساني کم رنگ در سطح شهر يا استان بود. به گونه اي که نويسندة اين مطلب، خود در آخرين روزهاي نمايشگاه و از طريق ديگري اطّلاع پيدا کرد. و جالب اينکه تا يک روز گمان بر اين داشت که اين نمايشگاه فقط مخصوص خواهران است و برادران نمي توانند از آن بازديد کنند. 

فهرست اصلي